(Bài dịch từ nguyên bản tiếng NaUy trên báo Dagbladet –
một tờ báo lớn tại NaUy)
(Oslo 09.10.2026 – 11.10am)
VIỆN NOBEL (Dagbladet): Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy, Jørgen Watne Frydnes, đã công bố Navanethem “Navi” Pillay là người đoạt giải Nobel Hòa bình tại một cuộc họp báo lúc 11 giờ sáng nay (9.10.2026)
Nữ luật gia người Nam Phi này đã đứng đầu Ủy ban Điều tra Quốc tế Độc lập của Liên Hợp Quốc về Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
Bà được trao giải thưởng vì những nỗ lực của mình cho hòa bình và các nguyên tắc pháp luật quốc tế.
Watne Frydnes cho biết người đoạt giải năm nay đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng được truy tố.
Chỉ vào Gaza
Navi Pillay cho rằng báo cáo điều tra về Gaza là lý do bà được trao giải Nobel Hòa bình. Trong báo cáo, bà nêu rõ Israel đang phạm tội diệt chủng.
-Điều cuối cùng tôi làm là trình bày báo cáo về Gaza, trong đó nêu rõ những gì đang xảy ra ở đó là tội diệt chủng, bà nói với AP.
-Tôi hy vọng đây không phải là một trò đùa, Pillay nói trong bài phát biểu sau khi nhận tin đoạt giải, theo Aftenposten.
(- Nếu các bạn vỗ tay thêm một chút nữa, thì có lẽ tôi sẽ chia sẻ giải thưởng này với Trump, bà ấy tự nói đùa.)
Pillay đã nói điều này tại một hội nghị ở Học viện Nguyên tắc Nuremberg Quốc tế tại Nuremberg. Bài phát biểu được phát trực tiếp trên Youtube.
⚙- Tuyệt vời!
Theo Ủy ban Nobel Na Uy, sự cam kết của người đoạt giải năm nay đối với các nguyên tắc pháp lý phổ quát và la bàn đạo đức vững chắc của bà đã nhất quán trong suốt sự nghiệp lâu dài của mình.
Navi Pillay đã nắm giữ một số vị trí quan trọng trong luật quốc tế. Bà từng là thẩm phán tại Tòa án Tối cao Nam Phi, tại Tòa án Liên Hợp Quốc về Rwanda và tại Tòa án Hình sự Quốc tế.
Bà cũng từng là Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc, và cho đến gần đây vẫn đứng đầu Ủy ban Điều tra Độc lập của Liên Hợp Quốc về các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
Hiện nay, bà đang giữ chức thẩm phán tại Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), nơi Myanmar bị cáo buộc tội diệt chủng.
⚙ – Đây là một giải thưởng tuyệt vời. Thật đáng kinh ngạc khi họ lại dũng cảm đến vậy. Đây là một giải thưởng nhằm công kích Trump, Putin và Netanyahu… Tất cả những người đã coi thường các quy tắc quốc tế, nhà sử học đoạt giải Nobel Asle Sveen nói với tờ Dagbladet.
-Một lời chỉ trích nhắm vào Trump
Sveen mô tả đó là “bóng dáng của Trump đã bao trùm toàn bộ quá trình chuẩn bị cho giải thưởng”.
-Ủy ban Nobel biết rằng giờ đây sẽ có rắc rối. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói rằng họ sẽ “phá hủy Tòa án Hình sự Quốc tế” vì tòa án này được cho là đang nhắm vào người Mỹ, những người không chấp nhận bị xét xử ở đó, Sveen nói.
-Thay mặt chính phủ Na Uy, tôi xin chúc mừng Navanethem “Navi” Pillay nhận giải Nobel Hòa bình. Ủy ban Nobel nhấn mạnh rằng người đoạt giải đã có những đóng góp trong việc truy tố tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng, Thủ tướng Jonas Gahr Støre cho biết.
-Đây là một giải thưởng vô cùng quan trọng vào thời điểm trật tự pháp luật quốc tế đang chịu áp lực nghiêm trọng. Tôi hy vọng giải thưởng này sẽ giúp tăng cường cuộc đấu tranh để bảo vệ luật pháp quốc tế và nhân quyền.
Ông nhấn mạnh rằng bà Pillay, trong suốt cuộc đời dài của mình, đã là tiếng nói rõ ràng cho công lý và hòa bình, bao gồm cả ở Palestine, trong cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc ở Nam Phi và trong quá trình giải quyết pháp lý sau vụ diệt chủng ở Rwanda.
Ông kết luận bằng cách nói rằng chính Ủy ban Nobel quyết định và trao giải thưởng, và giải thưởng này độc lập với chính phủ Na Uy.
Nhà bình luận Marie Simonsen của báo Dagbladet bày tỏ sự kính trọng đối với giải Nobel Hòa bình năm nay.
-Đây là một giải thưởng tuyệt vời, một trong những giải thưởng tốt nhất trong nhiều năm qua, bà Simonsen nói.
⚙ Bà tin rằng đây là một giải thưởng cần thiết, đúng trọng tâm những gì chúng ta đang phải vật lộn và đang tàn phá thế giới ngày nay. Nơi mà các nhà lãnh đạo độc tài, bao gồm cả Hoa Kỳ, vi phạm luật pháp quốc tế, và nơi chúng ta đang chứng kiến nạn diệt chủng và các cuộc chiến tranh xâm lược bất hợp pháp.
-Đây là một giải thưởng hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nobel, và bài phát biểu rất hay. Tôi gần như xúc động khi đọc nó. Nó nhắc nhở chúng ta về những gì chúng ta đã xây dựng, những gì chúng ta đã thành công, nhưng cũng nhắc nhở chúng ta về những gì chúng ta đang phải vật lộn ngày nay.
Bà Simonsen tin rằng với giải thưởng này, họ đã thành công trong việc làm cho nó mang tính tổng quát, đồng thời cũng mang tính cá nhân.
-Đây là một lời thách thức dành cho Trump, Putin và Netanyahu
Bản thân bà Pillay đã nói rằng bà tin rằng báo cáo của bà về Gaza, nơi bà kết luận rằng đã có tội ác diệt chủng, là lý do bà nhận được giải thưởng này.⚙
-Có đúng là bà ấy nói rằng điều đó rất quan trọng đối với ông trong ủy ban không?
-Chúng tôi đã đưa ra lập trường, như lời giải thích cũng nêu rất rõ, về một sự nghiệp lâu dài từ việc bênh vực Nelson Mandela và những người đấu tranh chống lại chế độ phân biệt chủng tộc, đến việc làm thẩm phán trong tất cả các vụ án quan trọng, lớn của tòa án quốc tế thời nay. Tòa án Rwanda là một điểm rất quan trọng, nơi bà đóng vai trò chủ chốt trong việc đảm bảo rằng bạo lực tình dục và hiếp dâm được định nghĩa là tội diệt chủng, và rằng tuyên truyền cũng có thể được định nghĩa là tội diệt chủng, bà Frydnes nói.
-Ngày nay, bà là thẩm phán tại tòa án quốc tế trong vụ án Myanmar bị đưa ra tòa vì tội diệt chủng. Đây là một đánh giá toàn diện, trong đó toàn bộ sự nghiệp của bà, cũng như những gì bà đã làm trong những năm gần đây, đều được xem xét, bà Frydnes tiếp tục.
-Nhà sử học đoạt giải Nobel Asle Sveen tin rằng đây là một sự ám chỉ tới Trump, Netanyahu, Putin. Ông ấy có đúng không?
-Đây là một thông điệp rõ ràng gửi đến tất cả những người làm suy yếu luật pháp quốc tế, những người tấn công các thể chế và trừng phạt các thẩm phán. Điều này phải chấm dứt, bà Frydnes nói.
Ông tin rằng việc đánh giá xem giải thưởng năm nay có gây tranh cãi hay không là tùy thuộc vào người khác.
-Chúng tôi hy vọng rằng mọi giải thưởng, bao gồm cả giải thưởng này, sẽ dẫn đến những cuộc thảo luận về điều đúng đắn để đạt được một thế giới hòa bình hơn.
….
DAGBLADET 09.10.2026 (11.10)
NOBELINSTITUTTET (Dagbladet): Leder for Den norske Nobelkomité, Jørgen Watne Frydnes, kunngjorde Navanethem «Navi» Pillay som vinneren av Nobels fredspris på en pressekonferanse klokka 11 i dag.
Den sørafrikanske juristen ledet FNs uavhengige internasjonale granskingskommisjon for det okkuperte palestinske territoriet.
Hun tildeles prisen for sin innsats for fred og internasjonale rettsprinsipper.
Watne Frydnes sier at årets prisvinner har vært avgjørende for å sikre at krigsforbrytelser, forbrytelser mot menneskeheten og folkemord blir rettsforfulgt.
Peker på Gaza
Navi Pillay gir granskningsrapporten om Gaza æren for at hun tildeles Nobels fredspris. I rapporten slår hun fast at Israel begår folkemord.
– Det siste jeg gjorde, var å levere rapporten om Gaza, som slår fast at det som skjer der, er et folkemord, sier hun til AP.
– Jeg håper ikke at dette er en spøk, sier Pillay i en tale etter at hun fikk prisen, ifølge Aftenposten.
(– Hvis dere klapper litt mer, så kanskje jeg deler denne prisen med Trump, spøkte hun selv.)
Pillay sa dette til en forsamling ved International Nuremberg Principles Academy i Nürnberg. Talen ble strømmet direkte på Youtube.⚙
– Fantastisk!
Ifølge Den norske Nobelkomiteen har årets prisvinners engasjement for universelle rettsprinsipper og hennes faste moralske kompass, vært gjennomgående i en lang karriere.
Navi Pillay har hatt en rekke sentrale verv innen internasjonal rett. Hun har vært dommer i Sør-Afrikas høyesterett, ved FN-domstolen for Rwanda og ved Den internasjonale straffedomstolen.
Hun har også vært FNs høykommissær for menneskerettigheter, og ledet fram til nylig FNs uavhengige granskningskommisjon for de okkuperte palestinske områdene.
I dag sitter hun som dommer i Den internasjonale domstolen (ICJ), der Myanmar er anklaget for folkemord.
– Dette er en fantastisk pris. Det er utrolig overraskende at de var så modige. Dette er en pris som angriper Trump, Putin og Netanyahu … Alle dem som rett og slett har gitt blaffen i internasjonale kjøreregler, sier nobelhistoriker Asle Sveen til Dagbladet.
– En finger til Trump
Sveen beskriver det som at «Trumps skygge har hvilt over hele oppkjøringen til prisen».
– Nobelkomiteen vet at det nå blir bråk. USAs utenriksminister Marco Rubio har sagt at de skal «ødelegge den internasjonale straffedomstolen», fordi den angivelig er ute etter amerikanerne, som ikke vil finne seg i å bli dømt der, sier Sveen.
– På vegne av den norske regjeringen vil jeg gratulere Navanethem «Navi» Pillay med Nobels fredspris. Nobelkomiteen viser til at prisvinneren har bidratt til at krigsforbrytelser, forbrytelser mot menneskeheten og folkemord straffeforfølges, sier statsminister Jonas Gahr Støre.
– Dette er en høyaktuell pris i en tid hvor den internasjonale rettsorden er under alvorlig press. Jeg håper at denne prisen bidrar til å styrke kampen for å bevare folkeretten og beskytte menneskerettighetene.
Han understreker at Pillay, gjennom et langt liv, har vært en tydelig stemme for rettferdighet og fred blant annet i Palestina, i kampen mot apartheid i Sør-Afrika og under rettsoppgjøret etter folkemordet i Rwanda.
Han avslutter med at det er Nobelkomiteen som beslutter og begrunner prisen og at prisen er uavhengig av den norske regjeringen.
Dagbladets kommentator Marie Simonsen hyller årets fredspris.
– Dette er en fantastisk tildeling, en av de beste på mange, mange år, sier Simonsen.
Hun mener det er en nødvendig pris, som treffer midt i det vi sliter med og som herjer verden i dag. Hvor autoritære ledere, inkludert USA, bryter folkeretten og internasjonal rett, og hvor vi er vitne til folkemord og ulovlige angrepskriger.
– Det er en pris helt i Nobels ånd, og en nydelig tale. Jeg ble nesten rørt da jeg så den. Den minner oss på hva vi har bygget opp, hva det er vi har lykkes med, men hva vi strever med i dag.
Simonsen mener man med denne prisen har klart å gjøre den overordnet, samtidig som den er personlig.
– Dette er en finger til Trump, Putin og Netanyahu.
Ikke fått snakket med henne
Da leder for Nobelkomiteen, Jørgen Watne Frydnes, kunngjorde tildelingen klokka 11 fredag, hadde de ikke fått tak i Pillay for å gi henne beskjed om at hun vant prisen.
Han forteller at de ikke prøver prisvinneren før rett før tildelingen blir offentliggjort.
– Bare et par minutter før det. Hvis vi er uheldige med tidspunktet, ender man i en situasjon man da ikke får tak i vedkommende, sier Frydnes til Dagbladet.
