Trong bức ảnh này có ba người. Hai người đã sở hữu giải Nobel. Còn cô bé nhỏ sẽ giành giải Nobel của riêng mình sau đó 31 năm.
Một người đàn ông nghiêm nghị với bộ râu và bộ vest đã cũ. Một người phụ nữ có ánh mắt cương nghị cùng chiếc cổ áo ren. Và giữa hai người, trên chiếc ghế trong khu vườn, là một cô bé khoảng sáu tuổi, trông có vẻ như thích ở nơi khác hơn là ngồi chụp ảnh.
Họ là Pierre Curie, Marie Curie và Irène Curie.Không ai biết vào thời điểm đó rằng bức ảnh đã ghi lại gia đình đoạt nhiều giải Nobel nhất trong lịch sử nhân loại.Bốn giải Nobel. Ba thành viên. Một họ duy nhất.
Hãy cùng nhìn lại:
Năm 1903, giải Nobel Vật lý được trao cho Marie Curie, Pierre Curie và Henri Becquerel nhờ những nghiên cứu về hiện tượng phóng xạ.Điều ít người biết là ban đầu Viện Hàn lâm Khoa học Pháp chỉ đề cử Pierre Curie và Henri Becquerel. Marie Curie chỉ được bổ sung vào danh sách sau khi chính chồng bà kiên quyết yêu cầu ủy ban phải công nhận những đóng góp của bà.
Năm 1911, Marie Curie một mình nhận giải Nobel Hóa học nhờ khám phá ra nguyên tố radi và poloni.Bà trở thành người đầu tiên trong lịch sử giành hai giải Nobel, và cho đến ngày nay vẫn là người duy nhất nhận giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học khác nhau.
Năm 1935, Irène Curie, chính là cô bé trong bức ảnh, cùng chồng là Frédéric Joliot Curie nhận giải Nobel Hóa học vì đã tạo ra hiện tượng phóng xạ nhân tạo trong phòng thí nghiệm.Thành tựu này đã đặt nền móng cho y học hạt nhân hiện đại và nhiều phương pháp điều trị ung thư ngày nay.
Ngoài ra, cô con gái út Ève Curie tuy không trực tiếp nhận giải Nobel, nhưng chồng bà là Henry Labouisse đã đại diện UNICEF nhận giải Nobel Hòa bình năm 1965 với tư cách Giám đốc của tổ chức.
Nhưng điều khiến nhiều người bất ngờ là…Gia đình ấy không chỉ sưu tầm những tấm huy chương. Họ đã phải đánh đổi bằng chính cuộc đời mình.
Pierre Curie qua đời năm 1906, ở tuổi 46, sau khi bị một cỗ xe ngựa cán trên đường phố Paris.
Marie Curie qua đời năm 1934 vì bệnh thiếu máu bất sản do nhiều thập kỷ tiếp xúc với bức xạ.
Irène Curie mất năm 1956 vì bệnh bạch cầu khi mới 58 tuổi. Hai năm sau, chồng bà Frédéric cũng qua đời vì căn bệnh tương tự.
Cho đến tận ngày nay, những cuốn sổ tay thí nghiệm của Marie Curie vẫn còn nhiễm phóng xạ. Chúng được lưu giữ trong những hộp bọc chì tại Thư viện Quốc gia Pháp. Muốn nghiên cứu chúng, người ta phải ký cam kết miễn trừ trách nhiệm và mặc đầy đủ trang bị bảo hộ. Các tài liệu này sẽ còn nguy hiểm trong nhiều thế kỷ nữa.
Và điều đáng khâm phục nhất là…
Khi radi trở thành một phát minh có giá trị thương mại khổng lồ và nhiều người khuyên Marie cùng Pierre đăng ký bằng sáng chế cho quy trình tách chiết, họ đã từ chối.
Họ tin rằng những khám phá khoa học thuộc về toàn nhân loại, không nên bị chi phối bởi lợi nhuận.
Họ đã từ bỏ một khối tài sản khổng lồ.
Hãy thử nghĩ xem.
Họ hoàn toàn có thể trở thành một trong những gia đình giàu có nhất châu Âu.
Nhưng họ chọn trở thành một trong những gia đình có ảnh hưởng lớn nhất đối với khoa học thế giới.
Và họ để lại một di sản mà không ngân hàng nào có thể quản lý được.
Đó là niềm tin rằng những công trình được tạo nên từ lý tưởng, sự cống hiến và khát vọng khám phá sẽ được truyền lại cho các thế hệ sau, giống như chính dòng họ của họ.
Trên chiếc ghế đá ở Paris ngày ấy không có tiền bạc.
Chỉ có kỷ luật, sự tò mò và một gia đình mà mỗi ngày đều trò chuyện về khoa học.
Chừng đó đã đủ để tạo nên năm giải Nobel và một huyền thoại sống mãi với thời gian.
MARIE CURIE: ĐỔI MẠNG SỐNG LẤY ÁNH SÁNG KHOA HỌC!
Bạn có biết, nhà khoa học vĩ đại nhất mọi thời đại đang nằm trong một chiếc quan tài bọc chì dày tới 3cm để ngăn phóng xạ rò rỉ ra môi trường?
Dưới đây là 3 sự thật chấn động về Marie Curie – người phụ nữ đã thay đổi lịch sử nhân loại:
1. Kỷ lục vô tiền khoáng hậu: 2 giải Nobel khác lĩnh vực
Marie Curie là người đầu tiên và duy nhất trong lịch sử giành được hai giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học hoàn toàn khác nhau: Nobel Vật lý (1903) và Nobel Hóa học (1911). Cho đến nay, chưa một ai lặp lại được kỳ tích này.
2. Cái chết định mệnh: Tử vong vì chính phát minh của mình
Để tìm ra hai nguyên tố phóng xạ Polonium và Radium, bà đã làm việc nhiều năm trong căn nhà kho tồi tàn mà không có bất kỳ đồ bảo hộ nào. Bà thường xuyên bỏ các ống nghiệm chứa chất phóng xạ vào túi áo vì thích nhìn chúng “phát sáng trong đêm”. Chính sự vô tình này đã khiến bà qua đời vì bệnh suy tủy xương do nhiễm độc bức xạ nặng.
3. Di sản “phát xạ” và chiếc quan tài bọc chì dày 3cm
Sự hy sinh của bà để lại dấu vết vật lý vĩnh cửu. Khi di dời thi hài bà vào Điện Panthéon (Pháp) năm 1995, các nhà khoa học phát hiện cơ thể bà vẫn nhiễm xạ nặng. Để đảm bảo an toàn cho công chúng, quan tài của bà buộc phải bọc thêm một lớp chì dày gần 3cm. Không chỉ cơ thể, toàn bộ sổ tay thí nghiệm của bà cũng đang được khóa kín trong hộp chì và sẽ tiếp tục phát xạ nguy hiểm suốt 1.500 năm nữa.
Marie Curie đã hiến dâng trọn vẹn mạng sống của mình cho ánh sáng của khoa học theo đúng nghĩa đen. Một sự hy sinh vừa bi tráng, vừa bất tử!
Irène Joliot-Curie: Con gái thiên tài của Marie Curie và cái chềt y hệt mẹ
Sinh năm 1897 tại Paris, là con gái lớn của Pierre và Marie Curie, Irène không chọn một cuộc sống êm đềm. Ở tuổi 17, khi Thế chiến I bùng nổ, cô gái trẻ đã dũng cảm ra tận tiền tuyến, trực tiếp vận hành máy X-quang di động để cứu sống hàng ngàn binh lính bị thương
Trở về sau cuộc chiến, Irène tiếp tục cống hiến đời mình trong phòng thí nghiệm của Viện Radium. Tại đây, bà gặp Frédéric Joliot – tình yêu và cũng là người bạn đồng hành khoa học vĩ đại nhất đời bà.
Năm 1935, hai vợ chồng được vinh danh bằng Giải Nobel Hóa học nhờ khám phá ra “phóng xạ nhân tạo” – đặt nền móng tối quan trọng cho y học hạt nhân và điều trị ung thư ngày nay.
Nhưng khoa học thời bấy giờ phải trả giá bằng máu. Vì làm việc liên tục với các chất phóng xạ cực mạnh như poloni mà không có đồ bảo hộ, cơ thể bà đã bị hủy hoại từng ngày.
Năm 1956, Irène Joliot-Curie qua đời vì căn bệnh ung thư máu (bạch cầu cấp tính) ở tuổi 58. Bi kịch thay, đây cũng chính là căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của mẹ bà – Marie Curie trước đó 22 năm.
Cuộc đời của Irène Joliot-Curie là minh chứng hùng hồn cho sự kiêu hãnh, tài năng và một tinh thần sẵn sàng hy sinh thân mình để thắp sáng tri thức cho nhân loại.
Ève Curie: Con gái út của Marie Curie không nối nghiệp mẹ— theo nghề báo, thọ nhất nhà 102 tuổi
Bạn nghĩ áp lực gia đình của mình đã lớn? Hãy thử tưởng tượng bạn sinh ra trong một gia đình mà:
Mẹ (Marie Curie): 2 giải Nobel.
Cha (Pierre Curie): 1 giải Nobel (chung với vợ)
Chị gái (Irène): 1 giải Nobel.
Anh rể (Frédéric): 1 giải Nobel (chung với vợ)
Chồng sau này (Henry Labouisse): Cũng rinh luôn 1 giải Nobel Hòa bình (thay mặt UNICEF).
Vâng, đó chính là toàn cảnh của gia đình Ève Curie (1904 – 2007) – cô con gái út của nhà bác học Marie Curie. Trong một gia tộc “ngập trong giải thưởng”, Ève thường tự trào đầy hài hước: “Tôi là nỗi hổ thẹn của cả nhà, vì tôi là người duy nhất không có giải Nobel nào…”
Nhưng sự thật thì sao? Không nối nghiệp khoa học của mẹ, Ève Curie đã chọn cho mình một lối đi hoàn toàn khác, và bà đã biến cuộc đời mình thành một huyền thoại theo cách riêng:
Chọn cây bút thay vì ống nghiệm: Ève đam mê nghệ thuật và văn chương. Bà trở thành một nghệ sĩ piano tài năng, một nhà văn và đặc biệt là một phóng viên chiến trường quả cảm trong Thế chiến II. Bà từng bôn ba khắp các mặt trận khốc liệt từ châu Á, châu Phi đến Liên Xô để đưa tin, phỏng vấn cả những vĩ nhân như Mahatma Gandhi hay Tưởng Giới Thạch. Cuốn hồi ký chiến trường của bà thậm chí từng được đề cử giải Pulitzer danh giá!
Người định danh cho mẹ mình: Chính Ève là tác giả của cuốn tiểu sử kinh điển “Madame Curie” (Bà Curie) xuất bản năm 1937. Cuốn sách lập tức trở thành hiện tượng toàn cầu, truyền cảm hứng cho hàng triệu phụ nữ trên thế giới dấn thân vào khoa học.
Và đặc biệt… Bà là người SỐNG THỌ NHẤT NHÀ!
Trong khi cha mẹ và chị gái đều qua đời khá sớm do các căn bệnh ung thư, máu trắng vì phơi nhiễm phóng xạ trong phòng thí nghiệm, thì việc Ève rẽ hướng sang nghề báo năng động đã vô tình cứu mạng bà. Bà tận hưởng một cuộc đời dịch chuyển, cống hiến hết mình cho các hoạt động nhân đạo của UNICEF và sống thọ tới 102 tuổi!
Đôi khi, không đi theo “truyền thống gia đình” hay kỳ vọng của người khác không có nghĩa là bạn thất bại. Ève Curie không có giải Nobel của riêng mình, nhưng bà có một cuộc đời rực rỡ, tự do và là người kể câu chuyện vĩ đại cho cả thế giới.
Đừng cố trở thành bản sao của ai đó, hãy là phiên bản xuất sắc nhất của chính mình!
Bức ảnh cưới giản dị của hai thiên tài làm thay đổi thế giới
Hãy nhìn bức ảnh cưới đặc biệt này, được chụp vào ngày 26 tháng 7 năm 1895.Đây không chỉ là bức ảnh ghi lại ngày thành hôn của một đôi vợ chồng trẻ, mà còn đánh dấu sự khởi đầu của một trong những mối cộng sự vĩ đại nhất trong lịch sử khoa học. Hai người trong ảnh là Marie Skłodowska và Pierre Curie, cặp đôi sau này cùng nhận Giải Nobel Vật lý năm 1903, chia sẻ vinh dự với Henri Becquerel nhờ những nghiên cứu tiên phong về hiện tượng phóng xạ.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là Marie không mặc váy cưới màu trắng như truyền thống. Bà chọn một bộ vest màu xanh đậm, đơn giản nhưng bền chắc, vì biết rằng sau lễ cưới mình vẫn sẽ mặc chính bộ đồ ấy trong phòng thí nghiệm. Với Marie, giá trị của một món đồ không nằm ở vẻ hào nhoáng mà ở ý nghĩa và công dụng của nó.
Quà cưới của hai vợ chồng cũng chẳng phải trang sức hay những món quà xa hoa. Họ nhận tiền mặt và dùng toàn bộ số tiền để mua hai chiếc xe đạp.
Những chiếc xe ấy đã đưa họ đi qua những con đường quê nước Pháp trong kỳ trăng mật và cả nhiều năm sau đó. Sau những giờ làm việc miệt mài giữa các ống nghiệm và thiết bị thí nghiệm, họ lại cùng nhau đạp xe, tận hưởng bầu không khí trong lành, trò chuyện về cuộc sống và chia sẻ những ý tưởng khoa học còn dang dở. Đó là niềm vui giản dị nhưng vô cùng quý giá.
Đến năm 1911, Marie Curie tiếp tục làm nên lịch sử khi nhận Giải Nobel Hóa học nhờ khám phá và phân lập thành công hai nguyên tố radium và polonium. Bà trở thành người đầu tiên trên thế giới giành hai giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học khác nhau, một thành tựu đến nay vẫn vô cùng hiếm có.
Điều đáng ngưỡng mộ nhất ở Marie và Pierre Curie có lẽ không chỉ là những giải thưởng hay những phát minh làm thay đổi thế giới. Đó còn là cách họ sống, khiêm nhường, chính trực, tận tụy với khoa học và luôn đặt việc tìm kiếm tri thức lên trên danh vọng hay vật chất.
Nhìn lại bức ảnh cưới hơn 130 năm trước, người ta không chỉ thấy một đôi vợ chồng trẻ, mà còn thấy hai con người đã cùng nhau viết nên một chương rực rỡ trong lịch sử nhân loại.
Có lẽ câu chuyện của họ nhắc chúng ta rằng, hạnh phúc không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều xa hoa. Đôi khi, chỉ cần hai con người cùng chung lý tưởng, cùng nắm tay nhau bước đi, dù là trong phòng thí nghiệm hay trên hai chiếc xe đạp cũ, cũng đủ để tạo nên một di sản sống mãi với thời gian.