
Này em,
cho tôi đi cùng
qua Kyiv, qua Kharkiv, qua Odesa,
qua những con đường
đã thôi còn là lối về bình yên,
chỉ còn hằn lên
vết xích sắt, hố bom, tên lửa
những ô cửa vỡ
mở ra một mùa đông
không khép lại bao giờ
Cho tôi đi bên sông Dnipro,
để thấy những mái nhà
mất nóc như người mất trí nhớ,
những bức tường còn đứng
chỉ để giữ lại
một tấm rèm cháy sém,
một khung ảnh gia đình
không ai kịp mang đi.
Này em,
ho tôi nhìn
đôi mắt trẻ thơ ở Odesa
lớn lên cùng tiếng còi báo động,
những đứa trẻ ở Kharkiv
thuộc đường xuống hầm
trước khi thuộc lòng bảng chữ cái,
những bàn tay nhỏ
đã biết ôm đầu
mỗi khi mặt đất rung lên
như thể bầu trời vừa đánh rơi cơn giận dữ.
Cho tôi nhìn Mariupol
như nhìn một cái tên
đã hóa thành nỗi nghẹn,
một thành phố từng có biển,
có gió, có người đi dạo,
nay chỉ còn lại
như một vết sẹo không khâu kín
trên mặt nhân gian.
Cho tôi đi qua Bucha,
đi thật chậm
trên những con phố
mà sự im lặng còn nặng hơn tiếng khóc
Ở đó,có những căn nhà
không còn tiếng mở cửa,
có những khu vườn không ai tưới nữa,
và có những cái tên
chỉ vừa kịp sống
đã phải nằm xuống
trong đất lạnh ngoại ô…
Này em,
cho tôi nghe
tiếng sông Dnipro chảy qua Kyiv
mà như chảy qua từng mùa tang tóc,
tiếng đêm ngoài chiến hào
mỏng như một hơi thở đứt quãng,
vẫn cố nối một ngày mai chưa rách hẳn.
Cho tôi chạm vào những ga tàu
ở Kyiv, ở Odesa,
nơi người ta ôm nhau
mà không dám hứa ngày về,
những chiếc vali,
những con thú bông trẻ nhỏ,
những cái ngoái đầu rất ngắn
mà có khi là lần cuối.
Cho tôi nhìn lại dáng em
trong áo vyshyvanka thêu tay,
để nhớ rằng em từng chỉ là một người con gái
biết yêu cái đẹp,
biết chờ mùa hoa nở,
biết đứng dưới nắng mà cười.
Vậy mà giờ đây,
màu chỉ thêu của tổ tiên
đã chìm dưới màu áo ngụy trang,
đôi giày thêu hoa đỏ
bỏ lại bên hiên nhà
Em mang đôi giầy lính
ôm súng trong đêm dài,
Canh gác cho quê hương
bằng trái tim rực lửa
Này em,
cho tôi nhìn những cánh đồng hướng dương,
nơi lẽ ra chỉ có nắng, có hạt,
có mùa thu hoạch,
nay lại loang lổ hố bom,
đất bật lên
như mang trong mình
một cơn đau không nói được.
Những bông hoa ấy
vẫn quay về phía mặt trời,
dù quanh chúng
là khói, là bụi, là mùi cháy,
như thể ngay cả khi bị giẫm nát,
đất nước này
vẫn không thôi ngẩng mặt
về phía ánh sáng.
Này em,
nếu ngày mai mặt trời còn mọc
trên Kyiv, trên Odesa, trên Kharkiv,
trên sông Dnipro,
hãy cho tôi mượn
một mảnh bình minh của Ukraine,
để viết rằng
đã có một dân tộc
đi qua quá nhiều mất mát
Nhưng vẫn hiên ngang không chịu cúi đầu.
Và khi ấy,
tôi sẽ gặp lại em
bên bờ sông Dnipro xanh như mơ,
thì thầm đọc cho em nghe thơ tình Pushkin,
Rồi dịu dàng hỏi
Ai đã biến những quảng trường rực rỡ đèn hoa
thành nghĩa địa chập chùng bia mộ
Ai đã xóa đi tiếng đàn Bandura
để thay bằng tiếng khóc trẻ thơ trong hầm trú ẩn?
Ai đã khiến bầu trời xanh Kyiv
thành mảnh vỡ loang loét khói bom?
—-
Tiểu Vũ
Nov.18.2026
