MÙA HẠN
Ở đây, địa ngục chín tầng sâu
Cả giống nòi câm lặng gục đầu
Cắn chết hàm răng, ứa máu mắt
Chung xiềng nhưng chẳng dám nhìn nhau
Bước tới, chân không đè đá sắc
Vai trần chín rạn gánh oan khiên
Nước khe, cơm độn, thân tàn rạc
Sống chẳng khôn, cầu được thác thiêng
Xứ khổ, thêm chi mùa thảm khốc
Than ôi, trời đã bỏ rơi dân!
Nắng kim khí chảy, đá rạn nứt
Gió táp, rừng khô rụm, cát tràn
Sông hồ nẻ đáy, giếng vô vọng
Muông thú điên lầm lũi bỏ đàn
Dân làng lũ lượt kéo lên rú
Lùng sục đào khoai củ đã khan
Côn trùng kiệt sức lìa hang ổ
Lên chết thiêu trên mặt đất hừng
Ác điểu ngày đêm gào xáo xác
Cơ hồ cả thế giới lâm chung
Cây đa râu tóc già thiên cổ
Trụi lá, trơ cành, xương nám đen
Khiến lũ ma hoang hằng ẩn náu
Bỏ đi nhường chỗ cho chim kên
Cái chết tru rân giờ nguyệt tận…
Máu bung từ mỗi lỗ chân lông
Mọi người nghe chính mình kêu rú…
Liệu sáng mai còn ai nữa không?
Đám chủ mới, y trang xúng xính
Súng nghênh ngang, tiếng hét phàm phu
Xua trăm họ sá chi thân mạng
Lăn địa cầu ra khỏi lối xưa
Như tên phù thủy già điên loạn
Lịch sử lên cơn dữ bất thường
Treo ngược con đen trên lửa đỏ
Quật mồ thánh đế phi tang xương
Có gã hề cuồng ra giữa chợ
Hát ngao những đoạn sấm truyền xưa
Bao giờ trời nổi cơn nồm lớn
Minh chúa giong thuyền ra cố đô
Người mẹ trẻ buồn đôi mắt trũng
Thân gầy nhóm, tóc cháy, da cằn…
Địu con, một dúm thịt nhăn nhúm
Ra ruộng khê tìm mót cái ăn
Làng mạc giờ đây đã trống trơn…
Con dê, con chó cũng không còn
Người đi bỏ xác nơi bờ bụi
Miếu sạt, thần hoàng rũ héo hon
Ta khóc lẻ loi, cười một mình
Thu hình ẩn náu dưới tâm linh
Mắt chong kinh hãi đêm hư sử
Thân lõa lồ đau cháy khổ hình
Gõ lấy đầu mình như gõ cửa
Liên hồi kêu cứu giữa đêm khuya
Đầu ta như chiếc đầu lâu cổ
Tiếng rỗng không khô khốc não nề
Ta thương vô kể mầm cây lụi
Con suối trinh nguyên chết cạn lòng
Thương bậc hiền nhân về động đá
Quyên sinh. Từ đó, hạc bay không…
Còn ở đâu miền xanh bóng cây
Để ta đến đó ngồi trưa nay
Dường như hơi mát trong vòm lá
Có chất men làm ta thoảng say
Còn ở đâu làn nước giếng khơi
Để ta đến uống một hơi dài
Thỏa cơn khát nhớ như điên dại…
Nước giếng quê nhà mát ngọt thay!
Ở đâu còn ngọn suối thần tiên
Đã chảy đi từ tuổi dịu hiền
Dàn khúc trường ca xanh bất tận
Còn nghe vang vọng cuối trời quên
Ở đâu còn bóng chim huyền diệu
Hót gọi tiền thân ta tái sinh
Hót gọi vô vàn mơ ước cũ
Bay lên trời lớn, đọ mông mênh
Ở đâu còn cụm mây hư ảo
Bay tự ngàn năm trắng cổ thi
Tưởng tượng ta gom vào hiện kiếp
Trọn luân hồi ấy, một lần đi
Ở đâu còn trận gió thênh thang
Thổi mới trần gian mùa rộn ràng
Tiếng biển lời rừng nao nức giục
Ta về cho kịp độ xuân sang
Mùa hè, em bới tóc lên cao
Môi ửng son và má chớm đào
Ngày nghỉ về vườn thăm họ ngoại
Lòng như con sáo trong ca dao
Trời cẩm thạch ngời, bông mía trắng
Ngoài đồng dậy tiếng trẻ thơ reo
Con chuồn chuồn đó thong dong quá
Mùa hết, còn bay dõi dõi theo…
Em mặc bà ba ra bến nước
Đưa tay khỏa nhẹ nhớ thương nào
Đến nay, lòng ấy còn xao gợn…
Mùa trái cây nào hái tặng nhau
Đỏ mắt đăm đăm, ngày lại ngày…
Bao giờ mây sẽ chuyển về đây?
Bao giờ trời sẽ mưa như xối
Hạnh phúc chan hòa lên cỏ cây?
Bao giờ, cho đến bao giờ nữa
Em gánh vui về họp chợ đông
Lòng ngát như hoa còn kịp buổi
Áo chưa người giữ để xin buông?
Mưa ôm choàng đất khóc thương mong
Mưa báo tin vui chạy sáng đồng
Mưa đuổi bắt gào reo hớn hở
Mưa mừng trẩy hội nước trăm sông
Ông lão mù lòa ra trước hiên
Nghe mưa cũng ngước mắt nhìn lên
Má nhăn bỗng sáng hai hàng lệ…
Ông hiểu ra rồi lẽ biến thiên
Ta nghe cánh cửa lâu đời sập
Những xích xiềng han rỉ đứt tung
Sấm động một trời u uất vỡ
Muôn nghìn năm thế giới còn rung
Tất cả rồi đây sẽ đổi thay
Đổi thay từ quặng mỏ, mầm cây
Đổi thay cả mặt người tăm tối
Những bớt chàm xưa được xóa trôi
Ta nhặt từng trang sách rách toang
Đứa ngu đã xé vứt ra đường
Ta gom từng hạt cây luân lạc
Mong mỏi gầy lên một địa đàng
Đi nào, chú bé của ta ơi
Đem tấm lòng trang trải với đời
Yêu cả con sâu cùng cái kiến
Thả hồn vào cỏ lá bung phơi
Bao giờ ta trở về dương thế
Sống đáng vinh danh lại kiếp người
Để thấy đường đi muôn lối rộng
Dập dìu những chéo áo reo vui?
Quê ta đâu cũng là sông nước
Phơi phới triều lên bát ngát bờ
Cuốn tiếng đàn khuya trên bến bắc
Trải tình về lại lạch nguồn xưa
Biển khơi mở cửa như đêm tối
Cung hiến bao nhiêu mộng dị thường
Cho thấy cuộc đời sinh động mãi
Lòng người rộng ngợp mấy không gian
Đêm ta để cửa chong đèn đợi
Người khách xa nào sẽ đến đây?
Ta đợi vì nghe ngoài ngõ trúc
Có con chim khách kêu chiều nay
Đêm bạc hà thơm nghe cổ tích
Muôn sao trẻ nhỏ đùa rì rào
Trong vườn, cây cỏ dường linh hiển
Đã hiện thành người đi dưới sao
Dỗ cho ta giấc ngủ bình yên
Đêm tựa bàn tay rất đỗi hiền
Kéo tấm chăn thêu màu sặc sỡ
Đắp lên ta tuổi cũ hồn nhiên
Nhà ta biết có còn nguyên vẹn?
Tái hợp nào không nhuốm ngậm ngùi?
Người chết cũng xin tề tựu đủ
Tình dù u hiển chẳng đang nguôi
Nhóm lên bếp lửa đêm trừ tịch
Hát với nhau vài điệu hát vui
Nâng chén uống mừng ta sống sót…
Chợt nghe nồng lệ tự đâu rơi
Hy vọng lên từ đất dịu hòa
Con chim bay kiếm lại trời xa
Em về vườn cũ thăm cây trái
Gặp tuổi lưng chừng khóc giữa hoa
Lòng ta nay vẫn lòng ta trước
Vẫn chảy về con nước thuở nào
Sợi tóc mai kia dù có rụng
Ba sinh còn để nhớ cho nhau
Đất trời không có chi còn mất
Ta bước ra thân đón tuổi già
Trước mắt, ta còn trăm thứ việc:
Sửa nhà, chăm sóc lại vườn hoa…
Những ai hôm trước từng gây tội
Hãy lắng tâm tha lấy lỗi mình
Tự tại, thời gian chôn chính nó
Đời lên lại mãi tựa bình minh
Sẽ lo chẳng những cho người sống
Lo cả cho người khuất mặt kia
Quen lạ bạn thù chung giấc ngủ
Chung lời thương tiếc khóc trên bia
Con ta giờ đã làm cha mẹ
Lớp lớp truyền lưu máu một dòng
Không cạn nguồn tình thiên bẩm ấy
Đời đời nhân loại sống như sông
Nghe này ba tiếng gõ sân khấu
Màn mở, người tham dự đứng lên…
Thế giới, hãy còn thơ trẻ nhé
Bắt đầu câu chuyện lớn thần tiên
Nghệ Tĩnh, 1979
VƯỜN HẠ
Nhớ Cao Hồng Hạnh
Mai kia mốt nọ, anh về chơi
Vườn ủ đêm dư, nắng mật ngời.
Thơ ấu, dậy đi, mừng dụi mắt,
Cùng anh chạy nhảy tiếp thời vui.
Ăn trái chín cây mùa hạ trước,
Thấy nhành ớt động bóng chim quen,
Hỏi em, em lấy chồng xa xứ,
Hỏi bạn, bạn lìa quê bặt tin.
Thời gian đứt quãng dài vô định
Như sợi dây diều băng mất tăm.
Lòng anh thảng thốt, sông chao sóng,
Kỷ niệm buông tay rú ngất chìm.
Ai ngắt giùm anh cây cỏ sướt,
Làm đôi gà đá, đá ăn cười.
Mùa hè đi khuất kêu không lại.
Bãi mía điêu tàn gốc cháy thui.
Trời cao mỏi mắt, chòm mây bạc,
Thăm thẳm trưa, thời gian chết xanh.
Ngoài quãng chói chang hư ảo múa,
Dường như ai gọi ấu danh anh.
Hàng cây đứng bóng ôm tròn gốc.
Đất ẩm vương hương, cỏ trở màu.
Ai cúi soi mương rong khỏa mặt,
Thấy hồn mùa cũ đọng xanh xao.
Còn đợi cây mưa lớn bất thần,
Ấu thơ, mừng nhá, chạy la rân,
Đá bong bóng nước, con vui vỡ.
Mưa tạnh, ngồi nghe tuổi hạ tàn.
Ve kêu như biển lâng lâng dậy
Xô giạt hồn anh mộng chập chờn
Ngủ chín giấc chiều trên xác lá,
Tàn măng âu yếm đắp thân đơn.
Mênh mang lưu thủy trường trăng lạnh.
Con chó tung tăng giỡn bóng mình.
Mương nước rì rào sao sáng thở.
Đài hoa sương nạm hạt lân tinh.
Đây rồi, chú dế giang hồ ấy
Vẫn hát say sưa dưới cỏ buồn,
Nghe tiếng chân người, chợt nín lặng…
Cô tịch bưng ồn như máu tuôn.
Thấp thoáng ánh đèn rây lưới lá.
Đàn ai lên cổ khúc hoài lang.
Tình ơi, ta hát thầm theo nhạc,
Lời nhớ, lời quên, dạ xốn xang.
Đêm lịm chầy khuya, trăng nhợt sương.
Liễu đi đâu tóc xõa canh trường?
Con chim lạc bạn kêu trời rộng,
Hồn chết trôi miền dạ lý hương.
Nằm đây phủ sáng hằng hà sao,
Nghe thủy triều lui bậc bậc sầu,
Nghe tiếng mõ chùa khô khốc khóc
U minh ngày tháng, bóng lao đao.
Cát bụi đã đành thân tấm mẳn
Thì danh với phận kể mà chi.
Cảm thương con cá thia thia bại
Có sót huy hoàng cũng xếp vi.
Cọc xu thảy hết ra ngoài mức.
Đồng cái thua buồn cũng liệng sông.
Tím hận một đời tay cứng vụng,
Chơi cầu âu cả cái tâm ngông.
Em có tìm không mùa hạ trước?
Chiếc vành xưa đánh lạc về đâu?
Đám tranh thuở ấy cao là vậy,
Vành lạc, chân không, ngại bước vào…
Cây cỗi càng sưng vết chặt lồi.
Chờ nhau cho đáng kiếp chờ thôi.
Tuổi già gom lại bao thương tưởng
Như cuối vườn chiều mót củi rơi.
TÔ THÙY YÊN
GÓA PHỤ
Tặng Đinh Hoàng Hoa