{"id":6715,"date":"2021-11-20T16:30:13","date_gmt":"2021-11-20T21:30:13","guid":{"rendered":"https:\/\/phamtinanninh.com\/?p=6715"},"modified":"2023-02-10T16:34:08","modified_gmt":"2023-02-10T21:34:08","slug":"trang-ban-huu-do-truong-van-hoc-mien-nam-mot-goc-nhin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/phamtinanninh.com\/?p=6715","title":{"rendered":"Trang b\u1ea1n h\u1eefu &#8211; \u0110\u1ed7 Tr\u01b0\u1eddng = V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam M\u1ed9t G\u00f3c Nh\u00ecn"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6717\" width=\"436\" height=\"439\" srcset=\"https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2.jpg 650w, https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2-150x150.jpg 150w, https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2-624x627.jpg 624w, https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2-180x180.jpg 180w, https:\/\/phamtinanninh.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sen-hoa2-60x60.jpg 60w\" sizes=\"auto, (max-width: 436px) 100vw, 436px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h1 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#302598\" class=\"has-inline-color\">V\u0102N H\u1eccC MI\u1ec0N NAM \u2013 M\u1ed8T G\u00d3C NH\u00ccN<\/mark><\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#830f0f\" class=\"has-inline-color\">\u0110\u1ed7 Tr\u01b0\u1eddng<\/mark><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00e0o n\u0103m 2007, \u1edf trong n\u01b0\u1edbc t\u00e1i b\u1ea3n m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. R\u1ed3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta cho in l\u1ea1i V\u00f2ng Tay H\u1ecdc Tr\u00f2 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ho\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u1ee7a Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0, Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u00e0n tr\u00ean Radio l\u00e0m cho b\u00e1c Nguy\u1ec5n h\u00e0ng x\u00f3m, ti\u1ebfn s\u0129 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc \u0110\u1ee9c, gh\u00e9 tai t\u00f4i: D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang r\u00f3n r\u00e9n h\u1ed3i s\u1ee9c c\u1ea5p c\u1ee9u \u0111\u1ec3 V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam (giai \u0111o\u1ea1n 1954-1975) s\u1ed1ng d\u1eady, sau m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m truy s\u00e1t, \u0111\u1ed1t ph\u00e1, t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng \u0111\u1eadp ch\u1ebft \u0103n th\u1ecbt ngay th\u00ec ph\u1ea3i? S\u1ed1ng \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 qu\u00e1 n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7, nh\u1eadn x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 b\u00e1c Nguy\u1ec5n, qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i v\u1eabn ph\u1ea3i c\u1ef1 l\u1ea1i: Nh\u00ecn c\u00e1i v\u1ecf th\u00ec b\u00e1c n\u00f3i c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00fang. Nh\u01b0ng khi t\u00ecm t\u00f2i, nghi\u00ean c\u1ee9u ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i (h\u1ed3i s\u1ee9c c\u1ea5p c\u1ee9u) nh\u01b0 v\u1eady. B\u1edfi, tuy b\u1ecb b\u1ee9c t\u1eed, song c\u0169ng nh\u01b0 \u00e2m nh\u1ea1c, s\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc \u1ea5y v\u1eabn m\u00e3nh li\u1ec7t l\u1eafm. N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00e2m th\u1ea7m \u0111i s\u00e2u v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngay \u0111\u00f3, m\u00e0 c\u00f2n sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf ngo\u00e0i c\u01b0\u01a1ng th\u1ed5, n\u01a1i c\u00f3 m\u1ea5y tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u1eefa k\u00eca!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00f3 l\u1ebd, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i ch\u0103ng? N\u00ean b\u00e1c Nguy\u1ec5n h\u01a1i nh\u00edu m\u00e0y, m\u00e1y m\u1eaft. Nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u00ecm ra l\u00fd l\u1ebd b\u1eaft b\u1ebb, n\u00ean b\u00e1c \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i l\u1eafc g\u1eadt, l\u1eafc g\u1eadt\u2026 Th\u1eadt v\u1eady, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c s\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i \u1ea5y, c\u0169ng b\u1edfi V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u1ea1o. Hai gi\u00e1 tr\u1ecb c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc n\u00e0y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ta r\u1ea5t \u00edt g\u1eb7p \u1edf nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ngo\u00e0i B\u1eafc trong c\u00f9ng giai \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfn tranh 1954-1975. B\u1edfi, t\u00ednh tuy\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u00f3p ngh\u1eb9t nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb \u1ea5y. D\u00f9 mi\u1ec1n B\u1eafc c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u0103n t\u00e0i n\u0103ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf trong n\u01b0\u1edbc n\u1ea3y n\u00f2i ra m\u1ed9t c\u1ee5m t\u1eeb m\u1edbi: V\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f4 th\u1ecb mi\u1ec1n Nam. Nghe h\u01a1i b\u1ecb gi\u1ea3 gi\u1ea3, s\u1ebfn s\u1ebfn. V\u1eady th\u00ec giai \u0111o\u1ea1n 1954-1975 mi\u1ec1n Nam c\u00f2n c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc n\u00f4ng th\u00f4n, r\u1eebng n\u00fai v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3: Anh \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Trung Th\u00e0nh, Nguy\u1ec5n Thi, hay Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Ng\u1ecdc T\u01b0\u1eddng, Tr\u1ea7n B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng\u2026n\u1eefa ch\u0103ng? Kh\u00f4ng! D\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u1ecdi v\u0103n ngh\u1ec7 \u0111\u00f4 th\u1ecb, v\u0103n ngh\u1ec7 n\u00f4ng th\u00f4n nh\u01b0 v\u1eady. B\u00e1c h\u00e0ng x\u00f3m ti\u1ebfn s\u0129 ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00e9m tay ph\u1ea7m ph\u1eadp, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee9 nh\u01b0 \u0111inh \u0111\u00f3ng c\u1ed9t. B\u1edfi v\u1edbi \u00f4ng, V\u0103n ngh\u1ec7 gi\u1ea3i ph\u00f3ng, gi\u1ea3i pheo g\u00ec \u0111\u00f3, c\u00f9ng c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1nh tay n\u1ed1i d\u00e0i c\u1ee7a v\u0103n ngh\u1ec7 tuy\u00ean truy\u1ec1n, \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng mi\u1ec1n B\u1eafc m\u00e0 th\u00f4i. L\u1ea7n n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd b\u00e1c h\u00e0ng x\u00f3m c\u00f3 l\u00fd, t\u00f4i c\u1ee9ng h\u1ecdng kh\u00f4ng c\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u n\u00e0o. Do v\u1eady, c\u0169ng theo \u00f4ng, t\u1eeb con S\u00f4ng B\u1ebfn H\u1ea3i tr\u1edf v\u00e0o ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam duy nh\u1ea5t (ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f4 th\u1ecb, \u0111\u00f4 th\u1eb9o g\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y c\u1ea3).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u1eadt v\u1eady, d\u00f9 \u0111\u00e1nh tr\u00e1o kh\u00e1i ni\u1ec7m, hay kho\u00e1c cho m\u1ed9t chi\u1ebfc \u00e1o, m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi m\u1edbi, th\u00ec th\u1ef1c ch\u1ea5t V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb m\u00e9o m\u00f3, \u0111\u1ed5i thay. Tuy nhi\u00ean, trong khu\u00f4n kh\u1ed5 b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, t\u00f4i ch\u1ec9 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1i gi\u00e1 tr\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ef1c, v\u00e0 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam (trong chi\u1ebfn tranh) d\u01b0\u1edbi ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh m\u00e0 th\u00f4i.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>*Gi\u00e1 tr\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve c\u1eaft \u0111\u00f4i h\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, k\u00e9o theo g\u1ea7n m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0, tr\u1ed1n ch\u1ea1y t\u1eeb B\u1eafc v\u00e0o Nam, v\u1edbi qui m\u00f4 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y l\u1eadp qu\u1ed1c. V\u00e0 trong d\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u0103n nh\u00e2n, ngh\u1ec7 s\u0129 t\u00e0i n\u0103ng nh\u01b0: Mai Th\u1ea3o, Do\u00e3n Qu\u1ed1c S\u1ef9, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng, \u0110inh H\u00f9ng, V\u0169 B\u1eb1ng, Nguy\u1ec5n S\u0129 T\u1ebf\u2026 H\u1ecd \u0111\u00e3 mang theo v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u00f9ng, mi\u1ec1n l\u00e0m cho ng\u00f4n ng\u1eef V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng mi\u1ec1n Nam th\u00eam phong ph\u00fa, \u0111a s\u1eafc. Tuy ch\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 ho\u00e0n h\u1ea3o, nh\u01b0ng c\u00e1nh c\u1eeda t\u1ef1 do \u0111\u00e3 m\u1edf cho v\u0103n h\u1ecdc, c\u0169ng nh\u01b0 b\u00e1o ch\u00ed mi\u1ec1n Nam l\u00fac \u0111\u00f3. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i V\u0103n h\u1ecdc ti\u1ec1n chi\u1ebfn, c\u00f9ng ti\u1ebfp c\u1eadn, giao thoa v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 cho V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam m\u1ed9t s\u1eafc th\u00e1i, di\u1ec7n m\u1ea1o m\u1edbi, nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1ebd t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1eady.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, chi\u1ebfn tranh tuy t\u00e0n kh\u1ed1c, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 s\u1ea3n sinh ra m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh: D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, Th\u1ebf Uy\u00ean, Th\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, L\u1eef Qu\u1ef3nh, Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0, Lu\u00e2n Ho\u00e1n, Phan Nh\u1eadt Nam, Nguy\u00ean V\u0169, Nguy\u1ec5n B\u1eafc S\u01a1n, Linh Ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n Dz\u1ea1 L\u1eef\u2026 Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f2n nguy\u00ean m\u00f9i kh\u00f3i thu\u1ed1c, vang ti\u1ebfng \u0111\u1ea1n bom c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 m\u1ed9t lu\u1ed3ng gi\u00f3 m\u1edbi l\u00e0m th\u1ee9c t\u1ec9nh, v\u00e0 gi\u1ea3i t\u1ecfa s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc c\u1ee7a V\u0103n th\u01a1 mi\u1ec1n Nam \u0111ang g\u00e0 g\u1eadt l\u00fac \u0111\u00f3. V\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u1ea5y g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi hi\u1ec7n th\u1ef1c c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1ef1 t\u00e0n kh\u1ed1c chi\u1ebfn tranh, c\u0169ng nh\u01b0 th\u00e2n ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. C\u00e1i bi ai, c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai m\u1ecbt m\u00f9 c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1n ca v\u1ecdng l\u00ean trong th\u01a1, Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0 \u0111\u00e3 chia s\u1ebb s\u1ef1 c\u1ea3m th\u00f4ng, hay cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc m\u1ed9t n\u1ed7i \u0111au nh\u1ee9c nh\u1ed1i \u1edf trong l\u00f2ng:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#320871\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201cTh\u1ebf h\u1ec7 ch\u00fang t\u00f4i mang \u0111\u1ea7y v\u1ebft s\u1eb9o<\/em><\/strong><br><strong><em>V\u1ebft s\u1eb9o ngo\u00e0i th\u00e2n v\u00e0 v\u1ebft s\u1eb9o trong h\u1ed3n<\/em><\/strong><br><strong><em>Kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i m\u00e0 ra t\u00f2a chung th\u1ea9m<\/em><\/strong><br><strong><em>Treo \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u1edf tu\u1ed5i thanh xu\u00e2n<\/em><\/strong><br><strong><em>Th\u1ebf h\u1ec7 ch\u00fang t\u00f4i lo\u00e0i ng\u1ef1a th\u1ed3 b\u1ecb x\u00edch<\/em><\/strong><br><strong><em>Hai m\u1eaft bu\u1ed3n che b\u1edfi t\u1ea5m da tr\u00e2u<\/em><\/strong><br><strong><em>Qu\u00e1 kh\u1ee9 t\u01b0\u01a1ng lai, th\u00e1ng ng\u00e0y m\u1ea5t t\u00edch<\/em><\/strong><br><strong>\u0110\u00e0n ng\u1ef1a r\u0169 b\u1eddm, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u00e2u\u201c<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#320871\" class=\"has-inline-color\"><strong> (Th\u1ebf h\u1ec7 chi\u1ebfn tranh)<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u1ef1 \u0111\u00f3i kh\u00e1t, gian nan \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean \u0111\u01b0a v\u00e0o trong th\u01a1 m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u1ef1c. \u0110\u1ecdc l\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd ai c\u0169ng ph\u1ea3i r\u00f9ng m\u00ecnh c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng cho th\u00e2n ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh: \u201cTr\u00ean ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n g\u1ee5c \u0111\u1ea1n m\u01b0\u01a1i vi\u00ean\/ Di t\u1ea3n kh\u00f3 \u2013 s\u00e2u d\u00f2i l\u00fac nh\u00fac\/ Trong v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u00edn r\u00ean\/ Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft m\u1ea5y ng\u00e0y ch\u01b0a l\u1ea5y x\u00e1c\/ Th\u00e2y s\u00ecnh m\u1eb7t n\u00e1t l\u1ea1ch m\u01b0\u01a1ng tanh&#8230;\u201d(Qua S\u00f4ng). C\u00f9ng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, n\u1ebfu \u0111\u1ecdc V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng mi\u1ec1n B\u1eafc, ta b\u1eaft g\u1eb7p c\u00e1i kh\u00f4ng kh\u00ed h\u00e2n hoan tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c h\u1eb3n v\u1edbi hi\u1ec7n th\u1ef1c s\u1ea7u bi n\u01a1i bom \u0111\u1ea1n ch\u1ebft ch\u00f3c. S\u1ef1 th\u1ea7n th\u00e1nh h\u00f3a chi\u1ebfn tranh v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi mang t\u00ednh tuy\u00ean truy\u1ec1n nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 (nh\u1ea5t th\u1eddi) \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i:\u201c\u0110\u01b0\u1eddng ra tr\u1eadn m\u00f9a n\u00e0y \u0111\u1eb9p l\u1eafm\/ Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n \u0110\u00f4ng nh\u1edb Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n T\u00e2y.\u201d (Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Du\u1eadt). Th\u1eadt v\u1eady, ch\u1ec9 c\u00f3 hi\u1ec7n th\u1ef1c m\u1edbi l\u00e0m n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u1ecdc. V\u00e0 b\u00fat k\u00fd Nh\u1eefng Ng\u00e0y G\u00e3y V\u1ee5n l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m nh\u01b0 v\u1eady c\u1ee7a Phan Nh\u1eadt Nam. C\u00e1i hi\u1ec7n th\u1ef1c \u1ea5y, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng t\u00e1i hi\u1ec7n l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi ng\u00f2i b\u00fat t\u00e0i hoa c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng trang v\u0103n r\u00f9ng r\u1ee3n, bi th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3, \u0111\u1ecdc l\u00ean ai c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00f9i ng\u00f9i, x\u00fac \u0111\u1ed9ng:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cTho\u1ea1t \u0111\u1ea7u c\u00f2n e ng\u1ea1i nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn x\u00e1c th\u1ee9 t\u01b0 th\u1ee9 n\u0103m l\u1edbp th\u1ecbt nh\u0169n c\u1ee7a x\u00e1c ch\u1ebft ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi b\u00e0n tay h\u00f3a th\u00e0nh quen. \u0110i t\u1eeb n\u01a1i \u0111\u1ec3 x\u00e1c tr\u1edf v\u00e0o r\u1eebng, t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00ecn v\u00e0o hai b\u00e0n tay c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u1ecbt da ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e3 ph\u1ebft m\u1ed9t l\u1edbp d\u1ea7y tr\u00ean da tay. Hai gi\u1edd chi\u1ec1u, x\u00e1c ch\u1ebft \u0111\u00e3 nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft, t\u00f4i ch\u00e0 tay xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t nh\u01b0 mu\u1ed1n b\u00f3c h\u1eb3n l\u1edbp da. Th\u00e8m \u0111i\u1ebfu thu\u1ed1c l\u00e1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u01b0a b\u00e0n tay l\u00ean m\u00f4i \u2026tr\u1eddi mi\u1ec1n Nam b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o m\u00f9a m\u01b0a, \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf t\u1eeb l\u1ed1i \u0111i v\u00e0o \u0111\u1ebfn n\u01a1i ch\u1ee9a x\u00e1c l\u1ea7y l\u1ed9i t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00f3 pha m\u00e1u ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft than kh\u00f3c, l\u0103n l\u1ed9n tr\u00ean l\u1edbp b\u00f9n non, \u00e1o s\u00f4 tr\u1eafng l\u1ea5m \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf nh\u01b0 d\u1ea5y m\u00e1u. H\u01a1i \u0111\u1ea5t, h\u01a1i ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e8n l\u1eabn l\u1ed9n ng\u00e2y ng\u1ea5y n\u1ed3ng n\u1eb7c, cho\u00e1ng v\u00e1ng\u2026\u201c.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N\u1ebfu Phan Nh\u1eadt Nam b\u01b0\u1edbc v\u00e0o cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1eb1ng b\u00fat k\u00fd, th\u00ec \u1edf m\u1eb7t tr\u1eadn Phong \u0110i\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Tr\u1ea7n Dz\u1ea1 L\u1eef tr\u1ea3i n\u1ed7i \u0111au \u0111\u00f3 v\u00e0o nh\u1eefng trang th\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0 B\u1eefa C\u01a1m Ngo\u00e0i Chi\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n m\u1ed9c m\u1ea1c, gi\u1ea3n d\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n Dz\u1ea1 L\u1eef vi\u1ebft c\u00e1ch nay \u0111\u00e3 n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7, song \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1eabn cho ta s\u1ef1 \u00e1m \u1ea3nh v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac ban \u0111\u1ea7u. H\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f9ng c\u1ef1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e0n kh\u1ed1c c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh n\u00e0y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u1ecdc, m\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00edch c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1e0869\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201cb\u1ed1n n\u0103m th\u1eb1ng l\u01a1 l\u00e1o<\/em><\/strong><br>\u00e1<strong><em>o qu\u1ea7n r\u00e1ch t\u1ea3 t\u01a1i<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0103n c\u01a1m b\u00ean x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi<\/em><\/strong><br><strong><em>tay b\u1ed1c tay c\u1ea7m s\u00fang<\/em><\/strong><br><strong><em>&#8212;<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0103n xong m\u00fac n\u01b0\u1edbc ru\u1ed9ng<\/em><\/strong><br><strong><em>u\u1ed1ng \u0111\u1ea1i cho qua ng\u00e0y<\/em><\/strong><br><strong><em>qu\u00ea nh\u00e0 em c\u00f3 bi\u1ebft<\/em><\/strong><br><strong><em>chinh chi\u1ebfn th\u00e2n l\u01b0u \u0111\u00e0y<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may<\/em><\/strong><br><strong><em>c\u00f3 khi hai ba ng\u00e0y<\/em><\/strong><br><strong><em>kh\u00f4ng \u0103n ch\u1eb3ng c\u00f3 u\u1ed1ng<\/em><\/strong><br><strong><em>ta n\u1eb1m v\u1edbi c\u1ecf c\u00e2y\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0110\u1ea1n bom, gian kh\u1ed5 n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng s\u1ee3, b\u1edfi n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ebft ch\u1ebft ni\u1ec1m tin, l\u1ebd s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Song ch\u00ednh c\u00e1i kh\u1ed1i ung nh\u1ecdt \u1edf n\u01a1i h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng m\u1edbi gi\u1ebft ch\u1ebft linh h\u1ed3n, kh\u00e1t v\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ecd. Khi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh nh\u1eadn ra, s\u1ef1 hy sinh c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng. V\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh nh\u1eefng con s\u00e2u \u1edf gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng, hay nh\u1eefng \u00f4ng vua t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0y, g\u00f3p ph\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1ecf d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a. Hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 v\u0103n, ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Phan Nh\u1eadt Nam \u0111\u01b0a v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m D\u1ea5u binh l\u1eeda, m\u1ed9t c\u00e1ch sinh \u0111\u1ed9ng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng trang vi\u1ebft ch\u1ecdc th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1i ung nh\u1ecdt c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady. V\u00e0 ch\u00ednh n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cCh\u00fang t\u00f4i r\u1eddi S\u00e0i G\u00f2n trong th\u1edf d\u00e0i nh\u1eb9 nh\u00f5m, m\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Th\u1ee7 \u0110\u00f4 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh s\u1ee5p \u0111\u1ed5 tan hoang trong l\u00f2ng, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 ph\u1ea3n b\u1ed9i c\u1ee7a h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng l\u1eeba \u0111\u1ea3o tr\u00ean m\u00e1u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1eaft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. M\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i hi\u1ec3u ti ti\u1ec7n h\u00e8n m\u1ecdn c\u1ee7a lo\u1ea1i l\u00e3nh t\u1ee5 ng\u00e3 t\u1eaft, nh\u1eefng anh h\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, nh\u1eefng \u00f4ng vua bi\u1ec3u t\u00ecnh theo ng\u1eabu h\u1ee9ng, vua t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ea7y th\u00f9 h\u1eadn v\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng\u2026 M\u1ed9t th\u00e1ng \u201cv\u1ee1 m\u1eb7t\u201d l\u00ednh non c\u0169ng nh\u01b0 l\u00ednh gi\u00e0. Ch\u00fang t\u00f4i b\u00e2y gi\u1edd bi\u1ebft r\u00f5: M\u00e1u v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 ra cho m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i l\u1eeba l\u1ecdc.\u201c (D\u1ea5u binh l\u1eeda)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gian kh\u1ed5, kh\u1ed1c li\u1ec7t \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1i bi quan ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh l\u00e0 v\u1eady, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 sau tr\u1eadn chi\u1ebfn, ta v\u1eabn s\u1ef1 h\u1ed3n nhi\u00ean s\u1ea3ng kho\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd, d\u01b0\u1edbi ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a c\u00e1c v\u0103n nh\u00e2n, thi s\u0129: \u201cTa ch\u1eaft cho nhau gi\u1ecdt r\u01b0\u1ee3u s\u00f3t\/ T\u01b0\u1edfng \u0111\u1eddi s\u00f3t ch\u00fat thi\u1ebfu ni\u00ean \u0111\u00e2y\/ Gi\u1edd c\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u01b0a tay b\u1eaft\/ \u01af\u1edbc c\u00f5i \u00e2m c\u00f2n g\u1eb7p \u0111\u1ec3 say.\u201c (T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean). \u1ede giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 vi\u1ebft v\u00e0 khai th\u00e1c t\u00e2m l\u00fd ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u1eadt. B\u1edfi v\u1eady, h\u00ecnh \u1ea3nh h\u1ecd v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8, g\u00e1i g\u00fa ngang t\u00e0ng, c\u00f9ng nh\u1eefng kh\u1ea9u ng\u1eef tr\u1ea7n tr\u1ee5i l\u00e0m cho nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc \u1ea5y sinh \u0111\u1ed9ng, m\u1edbi l\u1ea1, g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 ch\u00e2n th\u1ef1c h\u01a1n: \u201cMai ta \u0111\u1ee5ng tr\u1eadn ta c\u00f2n s\u1ed1ng\/ V\u1ec1 gh\u00e9 S\u00f4ng Mao ph\u00e1 ph\u00e1ch ch\u01a1i\/ Chia s\u1edbt n\u1ed7i s\u1ea7u c\u00f9ng g\u00e1i \u0111i\u1ebfm\/ \u0110\u1ed1t ti\u1ec1n mua v\u1ed9i m\u1ed9t ng\u00e0y vui\u2026N\u1ebfu ta l\u1ee1 ch\u1ebft v\u00ec say r\u01b0\u1ee3u\/ Linh h\u1ed3n ch\u1eafc s\u1ebd th\u00e0nh m\u00e2y bay\u201d (Nguy\u1ec5n B\u1eafc S\u01a1n). Nh\u1eefng kh\u1ea9u ng\u1eef tr\u1ea7n tr\u1ee5i, \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 t\u1ee5c t\u0129u ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u00ed t\u1eb9o g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn thi ca th\u01a1 ph\u00fa c\u1ea3, (\u0111\u1ea1i k\u1ef5 v\u1edbi v\u0103n th\u01a1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng, b\u00e1c h\u1ecdc) nh\u01b0ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u00fang trong v\u0103n c\u1ea3nh, n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean hay \u0111\u1ebfn b\u1ea5t ng\u1edd cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc. V\u00e0 H\u00e0nh Qu\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 nh\u01b0 v\u1eady c\u1ee7a Linh Ph\u01b0\u01a1ng: \u201cChi\u1ec1u qua s\u00e9m ch\u1ebft v\u00ec vi\u00ean \u0111\u1ea1n\/ Du k\u00edch b\u00ean s\u00f4ng b\u1eafn t\u1ec9a h\u00f9 \/C\u0169ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i th\u1eb1ng c\u00e0 ch\u1edbn\/ Th\u1ea5y m\u1eb7t ta ng\u1ea7u b\u1eafn \u0111\u00e9o v\u00f4\u201d. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, Linh Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 t\u00e0i n\u0103ng, m\u1ed9t g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t ti\u00eau bi\u1ec3u V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam. \u0110\u1ec3 Tr\u1ea3 L\u1eddi Cho M\u1ed9t C\u00e2u H\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng vi\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 1970 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 hay v\u00e0 bi th\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u1ec1n V\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam. Ngay sau khi ra \u0111\u1eddi, b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1ea1m Duy ph\u1ed5 th\u00e0nh b\u1ea3n nh\u1ea1c: K\u1ef7 V\u1eadt Cho Em. C\u00e1i th\u00e2n ph\u1eadn m\u1ecfng m\u1ea3nh, v\u00e0 bi th\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh trong th\u01a1 l\u00e0m cho ta ph\u1ea3i l\u1eb7ng ng\u01b0\u1eddi, x\u00fac \u0111\u1ed9ng khi \u0111\u1ecdc. Song c\u00f3 l\u1ebd, n\u00f3 ch\u1ec9 m\u1edbi n\u00f3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3, t\u00e0n kh\u1ed1c c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#380c85\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201cEm h\u1ecfi anh bao gi\u1edd tr\u1edf l\u1ea1i<\/em><\/strong><br><strong><em>Xin tr\u1ea3 l\u1eddi mai m\u1ed1t anh v\u1ec1<\/em><\/strong><br><strong><em>Kh\u00f4ng b\u1eb1ng chi\u1ebfn tr\u1eadn Plei Me<\/em><\/strong><br><strong><em>Hay \u0110\u1ee9c C\u01a1 \u2013 \u0110\u1ed3ng Xo\u00e0i \u2013 B\u00ecnh Gi\u00e3<\/em><\/strong><br><strong><em>Anh tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng c\u00e2y nghi\u00eang ng\u1ea3<\/em><\/strong><br><strong><em>Anh tr\u1edf v\u1ec1 h\u00f2m g\u1ed7 c\u00e0i hoa<\/em><\/strong><br><strong><em>Anh tr\u1edf v\u1ec1 b\u1eb1ng chi\u1ebfc b\u0103ng ca<\/em><\/strong><br><strong><em>Tr\u00ean tr\u1ef1c th\u0103ng s\u01a1n m\u00e0u tang tr\u1eafng\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Giai \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfn tranh (1954-1975) V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m vi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00f4ng th\u00f4n, n\u01a1i h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng? Ngo\u00e0i nh\u1eefng cu\u1ed1n: S\u00f4ng S\u01b0\u01a1ng M\u00f9, v\u00e0 Nh\u1eefng C\u01a1n M\u01b0a M\u00f9a \u0110\u00f4ng c\u1ee7a L\u1eef Qu\u1ef3nh, S\u1ee3i Kh\u00f3i Bay V\u00f2ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc L\u01b0\u2026 V\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc \u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. \u0110\u1ecdc n\u00f3, ta kh\u00f4ng ch\u1ec9 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a m\u1ed7i v\u00f9ng mi\u1ec1n, v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7, t\u00ecnh l\u00e0ng ngh\u0129a x\u00f3m, m\u00e0 c\u00f2n th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ebft ch\u00f3c, t\u00e0n nh\u1eabn c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng k\u00e9m n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc D\u1ea3i kh\u0103n s\u00f4 cho Hu\u1ebf c\u1ee7a Nh\u00e3 Ca, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd tr\u1ea5n t\u0129nh h\u01a1n, v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kinh h\u00e3i khi \u0111\u1ecdc b\u00fat k\u00fd \u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 truy\u1ec7n, m\u00e0 b\u00fat k\u00fd c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi v\u0103n s\u00e1ng, v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. C\u00f9ng v\u1edbi Phan Nh\u1eadt Nam, b\u00fat k\u00fd c\u1ee7a \u00f4ng mang \u0111\u1ebfn cho t\u00f4i nhi\u1ec1u c\u1ea3m x\u00fac nh\u1ea5t khi \u0111\u1ecdc. D\u00f9 b\u00fat ph\u00e1p, v\u0103n phong c\u1ee7a hai nh\u00e0 v\u0103n n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau. Ch\u1eb3ng v\u1eady, m\u00e0 b\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 ng\u00f4n ng\u1eef h\u00e0ng x\u00f3m b\u1ea3o, \u0111\u1ecdc \u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt, \u0111\u00eam ng\u1ee7 c\u1ee9 gi\u1eadt m\u00ecnh thon th\u00f3t, b\u1edfi \u00e1m \u1ea3nh. V\u00e2ng, \u0111\u00f3 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu \u0111\u01b0a l\u00ean trang vi\u1ebft. V\u00e0 c\u00f2n bao nhi\u00eau c\u00e1i ch\u1ebft, v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ed1 ch\u00f4n ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp th\u1ec3 n\u1eefa, m\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n ch\u01b0a t\u00ecm b\u1edbi ra \u0111\u01b0\u1ee3c: \u201cNg\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 cho ch\u00fang t\u00f4i \u0111i t\u1edbi n\u1eefa, con \u0111\u01b0\u1eddng h\u01a1i v\u00f2ng, qua chi\u1ebfc c\u1ea7u s\u1eaft ch\u00fang t\u00f4i kinh ho\u00e0ng v\u1edbi khung c\u1ea3nh tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft: tr\u00ean kho\u1ea3ng \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng ven s\u00f4ng m\u1ed9t nh\u00e0 s\u1ea1p ch\u1ea1y d\u00e0i, trong \u0111\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi chi\u1ebfc quan t\u00e0i \u0111\u1ee7 c\u1ee1 \u0111\u1ec3 song song v\u1edbi nhau sau nh\u1eefng b\u00e0n th\u1edd, quanh \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o, \u0111\u1ed9i kh\u0103n tang, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 x\u00e1c m\u1ed9t h\u1ecdc sinh \u0111\u1ec7 nh\u1ecb, m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 68 tu\u1ed5i\u2026 Ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm x\u00e1c, ch\u1ec9 m\u1edbi c\u00f3 32 x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y\u2026 C\u00f2n nh\u1eefng ai n\u1eefa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra. C\u00f2n nh\u1eefng ai n\u1eefa n\u1eb1m trong nh\u1eefng c\u00e1i h\u1ed1 nh\u1ecf ch\u1ea5t b\u1ea9y t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ea5y tay moi nh\u1eb9 l\u00e0 th\u1ea5y. Nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 kh\u00f4ng n\u00f3i th\u00e0nh l\u1eddi. Nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch. T\u1ea1i sao v\u1eady? T\u1ea1i sao v\u1eady?\u201d (\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u00e0nh th\u1eadt m\u00e0 n\u00f3i, n\u1ebfu v\u0103n th\u01a1 kh\u00f4ng \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, m\u1ed9t c\u00e1ch trung th\u1ef1c nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng trang vi\u1ebft ch\u1ebft. Do v\u1eady, \u0111\u1ecdc v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u v\u1ec1 V\u0103n th\u01a1 mi\u1ec1n Nam, ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, tuy ch\u01b0a th\u1eadt ho\u00e0n h\u1ea3o, nh\u01b0ng giai \u0111o\u1ea1n 1954-1975 c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t, v\u00e0 \u00e1p \u0111\u1eb7t c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c. S\u1ef1 th\u1eadt, c\u00f4ng l\u00fd cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0 n\u01a1i ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a h\u1ecd h\u01b0\u1edbng t\u1edbi. Cho n\u00ean, hi\u1ec7n th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e0m n\u00ean n\u1ec1n V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam (s\u1ed1ng) l\u00e0 v\u1eady.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>*Gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u1ea1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u01a1 v\u0103n \u0111\u00edch th\u1ef1c, th\u00ec ch\u00fang ta v\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng hi\u1ec3u s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e2m tr\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh v\u1edbi nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng tang th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3. V\u0103n h\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ebfn v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u1eady. V\u00e0 ch\u00ednh nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u0111\u00e3 n\u1ed1i nh\u1eefng nh\u1ecbp c\u1ea7u \u1ea5y. Th\u1eadt v\u1eady, gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft r\u1ea5t m\u1ecfng manh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, v\u1eady m\u00e0 ta v\u1eabn th\u1ea5y t\u00ednh nh\u00e2n b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee3t hi\u1ec7n l\u00ean, \u0111i v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 c\u00f3 t\u00ednh s\u1ea3ng kho\u00e1i, nh\u1eb9 nh\u00e0ng l\u00e0m ngu\u1ed9i \u0111i c\u00e1i kh\u00f4ng kh\u00ed ngh\u1eb9t th\u1edf \u0111\u00f3: \u201cNh\u1edb h\u00f4m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c em Vi\u1ec7t C\u1ed9ng\/ Xinh \u0111\u1eb9p nh\u01b0 con g\u00e1i S\u00e0i G\u00f2n\/ Ta n\u1ed5i m\u00e1u giang h\u1ed3 h\u1ea3o h\u00e1n\/ G\u1eadt \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh th\u1ea3 m\u1ef9 nh\u00e2n\u201d (Linh Ph\u01b0\u01a1ng). V\u00e0 c\u00e1i t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 xuy\u00ean su\u1ed1t trang th\u01a1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. M\u1ed9t ng\u00e0y ng\u01b0ng chi\u1ebfn (1972), nh\u00e0 th\u01a1 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Phan Xu\u00e2n Sinh ng\u1ea5t ng\u01b0\u1edfng b\u00ean ly r\u01b0\u1ee3u c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. T\u00ecnh \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i \u1ea5y \u0111\u00e3 cho Phan Xu\u00e2n Sinh c\u1ea3m h\u1ee9ng vi\u1ebft n\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m: U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc hay \u0111\u1ebfn ngh\u1eb9n ng\u00e0o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ea5y n\u0103m, khi vi\u1ebft ch\u00e2n dung nh\u00e0 v\u0103n Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0, \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn: M\u1ed9t Ng\u00e0y Kh\u00f4ng H\u00e0nh Qu\u00e2n, t\u00f4i c\u1ee9 ng\u1ee1 \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb c\u1ee7a V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam. V\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft c\u1ee7a t\u00f4i r\u01a1i ngay tr\u00ean b\u00e0n ph\u00edm n\u00e0y: \u201cT\u00f4i r\u00f3t m\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh B\u1eafc\/ H\u1eafn n\u1eb1m banh th\u00e2y d\u01b0\u1edbi h\u1ea7m b\u00ed m\u1eadt\/ Tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i b\u00e0i th\u01a1\/ Tr\u00ean \u0111\u1ed3i cao m\u00e2y v\u1eabn xanh l\u01a1\/ C\u00f3 con b\u01b0\u1edbm v\u00e0ng d\u1ecbu d\u00e0ng d\u01b0\u1edbi n\u1eafng\/ T\u00f4i v\u1edbi h\u1eafn \u0111\u00e2u c\u00f3 g\u00ec th\u1ed1ng h\u1eadn\/ B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0o c\u0169ng vi\u1ebft \u0111\u1ec3 y\u00eau em\u201d. Nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1ea7m. Do v\u1eady, khi g\u1eb7p b\u00e0i U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1ee7a Phan Xu\u00e2n Sinh, t\u00f4i \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n. N\u00f3 v\u1eabn cho t\u00f4i c\u1ea3m x\u00fac ngh\u1eb9n ng\u00e0o ban \u0111\u1ea7u. V\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129, c\u0169ng nh\u01b0 Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0, khi Phan Xu\u00e2n Sinh vi\u1ebft: U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u0111\u00e3 d\u1ee9t b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ecdi \u00e1p l\u1ef1c xung quanh, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i tr\u00e1i tim \u0111a c\u1ea3m, bao dung \u0111ang rung l\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129. V\u00e0 ngay t\u1eeb n\u0103m 1972, Phan Xu\u00e2n Sinh \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra, cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y b\u1ea1n v\u00e0 ta (nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh hai ph\u00eda) c\u00f9ng nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ea1i:\u201cTa ch\u00e1n l\u1eafm r\u1ed3i ba chuy\u1ec7n ru\u1ed3i bu\/ Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea1n, c\u00f3 ta l\u00e0 thua cu\u1ed9c\u201d. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0, v\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y Phan Xu\u00e2n Sinh ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111\u1ec3 cho Nguy\u1ec5n Duy ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc sau n\u00e0y vi\u1ebft ra nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1: \u201cNgh\u0129 cho c\u00f9ng m\u1ecdi cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh. Phe n\u00e0o th\u1eafng th\u00ec nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ea1i\u201d. V\u00e0 c\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u00e2n b\u1ea3n \u1ea5y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi s\u0129 \u0111\u00e3 x\u00f3a nh\u00f2a l\u1eb1n ranh gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00e9m gi\u1ebft, h\u1eadn th\u00f9:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d0a6c\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201cH\u00e3y r\u00f3t cho ta th\u00eam c\u1ed1c n\u1eefa \u0111i<\/em><\/strong><br><strong><em>Ng\u1ed3i v\u1edbi b\u1ea1n h\u00f4m nay l\u00e0m ta h\u1ee9ng ch\u00ed\u2026<\/em><\/strong><br><strong><em>Nh\u1eefng th\u1eb1ng l\u00ednh th\u1eddi nay kh\u00f4ng mang th\u00f9 h\u1eadn<\/em><\/strong><br><strong><em>B\u1ea1n hay th\u00f9 ch\u1eb3ng m\u1ed9t l\u1eb1n ranh<\/em><\/strong><br><strong><em>Th\u00f4i h\u00e3y u\u1ed1ng. M\u1ecdi chuy\u1ec7n b\u1ecf l\u1ea1i sau<\/em><\/strong><br><strong><em>N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ta g\u1ea7y th\u00eam cu\u1ed9c nh\u1eadu<\/em><\/strong><br><strong><em>B\u00e0y l\u00e0m chi tr\u00f2 ch\u01a1i x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0110\u1ec3 \u0111\u00f4i b\u00ean nu\u00f4i m\u1ea7m m\u1ed1ng h\u1eadn th\u00f9<\/em><\/strong><br><strong><em>Ta ch\u00e1n l\u1eafm r\u1ed3i ba chuy\u1ec7n ru\u1ed3i bu<\/em><\/strong><br><strong><em>Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea1n, c\u00f3 ta l\u00e0 thua cu\u1ed9c\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d0a6c\" class=\"has-inline-color\"><strong>\u00a0(U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc)<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 khi h\u01b0u chi\u1ebfn, m\u00e0 ngay tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eabm m\u00e1u, l\u00f2ng nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, t\u00ednh v\u1ecb tha hi\u1ec7n l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0103m \u1eafp trang vi\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Bu\u1ed5i d\u1eebng ch\u00e2n c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n L\u00ea B\u00e1 L\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00fat k\u00fd \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady. Ch\u01b0a bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 L\u00ea B\u00e1 L\u0103ng, song \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00fat k\u00fd, truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u1ee7a \u00f4ng, t\u00f4i th\u1ea5y, c\u00e1i n\u00e0o c\u0169ng th\u1ea5m \u0111\u1eabm t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. L\u00e0 m\u1ed9t s\u0129 quan ng\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00eam h\u00e0nh qu\u00e2n t\u00e1c chi\u1ebfn, L\u00ea B\u00e1 L\u0103ng hi\u1ec3u h\u01a1n ai h\u1ebft n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u1edf c\u1ea3 hai ph\u00eda. Do v\u1eady, s\u1ef1 c\u1ea3m th\u00f4ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh nh\u01b0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc b\u1ea5t d\u1ecbch trong \u00f4ng:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cTh\u00ec c\u00e1i v\u1ee5 th\u1eb1ng ch\u1ea3 b\u1eefa h\u00f4m \u1edf Lang X\u00e1 B\u00e0u \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u1eebng \u0111\u01b0a v\u1ed9i l\u00ean \u0110\u1ea1i B\u00e0ng th\u00ec t\u1ee5i tui gi\u00e0u to bi\u1ebft m\u1ea5y. Ch\u1ec9 c\u1ea7n hai th\u00f9ng n\u01b0\u1edbc l\u00e3 l\u00e0 n\u00f3 ch\u1ec9, n\u00f3 khai h\u1ebft&#8230;T\u00f4i n\u00f3i, th\u00f4i d\u1eb9p cha chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 \u0111i, khai th\u00e1c t\u00f9 binh l\u00e0 b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i quy\u1ec1n tao. T\u1ee5i m\u00e0y than phi\u1ec1n m\u00e3i, ch\u00e1n ph\u00e8o\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>-\u2026\u00d4ng nh\u00e2n \u0111\u1ea1o qu\u00e1. \u0110.M\u2026Vi\u1ec7t C\u1ed9ng n\u00f3 gi\u1ebft m\u00ecnh nh\u01b0 ng\u00f3e m\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eb1ng n\u00e0o \u00f4ng c\u0169ng c\u1ea5m \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp\u2026\u201d (Bu\u1ed5i d\u1eebng ch\u00e2n- L\u00ea B\u00e1 L\u0103ng)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0, Th\u00e1i Lu\u00e2n (Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Ph\u00fac) b\u01b0\u1edbc v\u00e0o chi\u1ebfn tranh b\u1eb1ng tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129. Cho n\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh, s\u1ef1 bao dung, l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u1ea3 m\u1ecdi t\u1ea7ng l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi trong x\u00e3 h\u1ed9i. Thi t\u1eadp V\u00f9ng t\u1ee7i nh\u1ee5c ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1966 g\u00e2y ti\u1ebfng vang tr\u00ean v\u0103n \u0111\u00e0n, song mang nhi\u1ec1u phi\u1ec1n l\u1ee5y \u0111\u1ebfn cho Th\u00e1i Lu\u00e2n. \u0110\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda nh\u1eefng c\u00f4 g\u00e1i l\u00e0m c\u00e1i ngh\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, trong l\u00fac n\u01b0\u1edbc s\u00f4i, l\u1eeda b\u1ecfng nh\u01b0 v\u1eady, ngo\u00e0i s\u1ef1 c\u1ea3m th\u00f4ng, t\u00f4n tr\u1ecdng, ta c\u00f2n th\u1ea5y l\u00f2ng can \u0111\u1ea3m c\u1ee7a Th\u00e1i Lu\u00e2n. V\u00e0 L\u1eddi c\u00e1m \u01a1n bar, l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng vi\u1ebft trong ho\u00e0n c\u1ea3nh \u1ea5y. N\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u00e1 v\u1ee1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ed5 h\u1ee7, v\u00e0 b\u00f3c tr\u1ea7n b\u1ed9 m\u1eb7t th\u1eadt c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, x\u00e3 h\u1ed9i l\u00fac \u0111\u00f3. C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, b\u00e0i th\u01a1 c\u00f3 t\u00ednh kh\u1ea9u ng\u1eef tr\u1ea7n tr\u1ee5i n\u00e0y, n\u1ebfu t\u00e1ch ra, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u n\u00f3i th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt. Nh\u01b0ng gh\u00e9p l\u1ea1i, nh\u00ecn t\u1ed5ng th\u1ec3, n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e0i th\u01a1 r\u1ea5t m\u1edbi, l\u1ea1 \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#41078c\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201cXin c\u00e1m \u01a1n nh\u1eefng c\u00f4 g\u00e1i b\u00e1n bar nh\u1ecf con<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0110\u00e3 g\u1ed3ng m\u00ecnh ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng<\/em><\/strong><br><strong><em>V\u00ec cu\u1ed9c s\u1ed1ng<\/em><\/strong><br><strong><em>C\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4<\/em><\/strong><br><strong><em>V\u00e0 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.<\/em><\/strong><br><strong><em>Th\u01b0a th\u1ea7y gi\u00e1o, th\u01b0a c\u00f4ng ch\u1ee9c:<\/em><\/strong><br><strong><em>Xin \u0111\u1eebng v\u00eanh v\u00eanh c\u00e1i m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/em><\/strong><br><strong><em>Ch\u1eedi ng\u01b0\u1eddi ta<\/em><\/strong><br><strong><em>Con g\u00e1i Hu\u1ebf b\u00e2y gi\u1edd \u0111i b\u00e1n bar!\u201d<\/em><\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#41078c\" class=\"has-inline-color\"><strong>(Th\u00e1i Lu\u00e2n- L\u1eddi c\u00e1m \u01a1n bar)<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tuy l\u00e0 m\u1ed9t s\u0129 quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ea7m s\u00fang ngo\u00e0i m\u1eb7t tr\u1eadn, nh\u01b0ng c\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00e1n gh\u00e9t chi\u1ebfn tranh, khinh b\u1ec9 nh\u1eefng k\u1ebb g\u00e2y ra cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea7y \u0103m \u1eafp trong th\u01a1 Th\u00e1i Lu\u00e2n. M\u01b0\u1ee3n s\u00e2n kh\u1ea5u h\u1ec1 ch\u00e8o, Th\u00e1i lu\u00e2n ch\u1ecdc th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1i ung nh\u1ecdt c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Th\u00f4ng qua b\u00e0i th\u01a1: Bi h\u00e0i k\u1ecbch v\u1edbi nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u1ea9n d\u1ee5, Th\u00e1i Lu\u00e2n cho ta th\u1ea5y, m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1ec9a mai, ch\u00e2m bi\u1ebfm r\u1ea5t s\u00e2u cay v\u1ec1 hi\u1ec7n th\u1ef1c cu\u1ed9c s\u1ed1ng:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#25118b\" class=\"has-inline-color\"><strong><em>\u201c\u0110\u1ea1o di\u1ec5n \u0111\u01b0a tay l\u00ean,<\/em><\/strong><br><strong><em>\u0110\u1ea1o di\u1ec5n \u0111\u01b0a tay xu\u1ed1ng,<\/em><\/strong><br><strong><em>Bi h\u00e0i k\u1ecbch c\u00f2n d\u00e0i<\/em><\/strong><br><strong><em>Bi h\u00e0i k\u1ecbch ch\u01b0a th\u00f4i.<\/em><\/strong><br><strong><em>Di\u1ec5n vi\u00ean v\u00e0 kh\u00e1n gi\u1ea3<\/em><\/strong><br><strong><em>Ai c\u0169ng bu\u1ed3n nh\u01b0 ai!\u201d<\/em><\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tuy nhi\u00ean, Bi h\u00e0i k\u1ecbch, hay L\u1eddi c\u00e1m \u01a1n bar ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 hay c\u1ee7a Th\u00e1i Lu\u00e2n, khi n\u00f3 n\u1eb1m trong m\u1ea1ch c\u1ee7a b\u00e0i vi\u1ebft, m\u00e0 t\u00f4i l\u1ea5y l\u00e0m d\u1eabn ch\u1ee9ng. Nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Lu\u00e2n (Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Ph\u00fac) ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc sau n\u00e0y bi\u1ebft nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m r\u1ea5t hay nh\u01b0: N\u1eeda H\u1ed3n Xu\u00e2n L\u1ed9c, Th\u00e1ng T\u01b0, l\u00ednh kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1edbt t\u00f3c, hay M\u1eb7c k\u1ec7 ai b\u1ecf l\u00e0ng b\u1ecf n\u01b0\u1edbc\u2026 d\u01b0\u1edbi b\u00fat danh Nguy\u1ec5n Ph\u00fac S\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n mi\u1ec1n Nam (1954-1975) kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, chi ph\u1ed1i b\u1edfi b\u1ea5t k\u1ec3 th\u1ebf l\u1ef1c, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i n\u00e0o. C\u00e1i t\u00f4i, v\u00e0 t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng, ph\u00e1t tri\u1ec3n. V\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean n\u1ec1n V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb hi\u1ec7n th\u1ef1c, v\u00e0 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean. V\u1edbi t\u00f4i \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00edch th\u1ef1c.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tuy nhi\u00ean, khi \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecdc, nghi\u00ean c\u1ee9u, ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn v\u0103n th\u01a1 tuy\u00ean truy\u1ec1n, t\u00e2m l\u00fd chi\u1ebfn ph\u1ee5c v\u1ee5 cho chi\u1ebfn tranh. Th\u1ee9 v\u0103n th\u01a1 tuy\u00ean truy\u1ec1n, t\u00e2m l\u00fd chi\u1ebfn th\u1eddi v\u1ee5 n\u00e0y, \u0111\u00e3 ng\u1ecfm c\u1ee7 t\u1ecfi ngay sau khi n\u00f3 ra \u0111\u1eddi. S\u00e1ch b\u00e1o mi\u1ec1n Nam v\u1eabn c\u00f2n ki\u1ec3m duy\u1ec7t, v\u00e0 \u0111\u1ee5c b\u1ecf nh\u1eefng trang vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y qu\u00e1 b\u1ea5t l\u1ee3i cho cu\u1ed9c chi\u1ebfn, khi in \u1ea5n, xu\u1ea5t b\u1ea3n. Nh\u1eefng l\u00fd do, vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng nh\u1ecf cho V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam \u1edf giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Leipzig ng\u00e0y 15-11-2021<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#811010\" class=\"has-inline-color\">\u0110\u1ed7 Tr\u01b0\u1eddng<\/mark><\/em><\/strong><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0102N H\u1eccC MI\u1ec0N NAM \u2013 M\u1ed8T G\u00d3C NH\u00ccN \u0110\u1ed7 Tr\u01b0\u1eddng V\u00e0o n\u0103m 2007, \u1edf trong n\u01b0\u1edbc t\u00e1i b\u1ea3n m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. R\u1ed3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t,&#8230; <a href=\"https:\/\/phamtinanninh.com\/?p=6715\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6715","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bn-hu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6715"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6718,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6715\/revisions\/6718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/phamtinanninh.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}